حق تعیین سرنوشت در حقوق ایران و حقوق بین الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

به رسمیت شناختن نقش سیاسی مردم و میزان آن در قانون اساسی بیانگر ظرفیت دولت ها برای حضور فعالیت شهروندان در قالب افراد یا گروه ها در زمینه های مختلف اداره امور کشور به عنوان یک حق سیاسی است. وجه بارز حقوق سیاسی در میزان مشارکت سیاسی مردم برای اداره حکومت ها متجلی می شود. اگر این حق به عنوان حق سیاسی، در قانون اساسی و در حدود انتخاب تعیین زمامداران، نظارت بر عملکرد مسئولان، مطالبه از ایشان و نهایتا پاسخگویی مسئولان به مردم، پیش بینی شده باشد، می توان این قانون را به عنوان قانون اساسی مردم سالار بر شمرد. با این وجود در نظام های دینی همچون جمهوری اسلامی ایران محوریت اداره کشور و حتی تصویب قوانین، از شرع منشا می گیرد. تفاوت دیدگاه هایی در مورد اختیار و حتی توانایی مردم برای اعمال نظر در اداره امور به وجود آمده است، لیکن با وجود این نظرات مغایر، تفاوت دیدگاه ها نمی تواند و نباید اصول اساسی که بر مبنای شروع تدوین و به تصویب ملت رسیده را تحت تاثیر قرار داده یا آن ها را نادیده بگیرد. همچنین حق تعیین سرنوشت از موضوعات مهم در حقوق بین الملل معاصر نیز است، این حق با وجود اینکه یکی از اساسی ترین موازین حقوق بشری است، همچنان چالش برانگیز، مبهم و نامشخص است.

کلیدواژه‌ها